Exporteren naar Zwitserland: Douane, Btw & Tips

Exporteren naar Zwitserland is aantrekkelijk voor Nederlandse ondernemers. Zwitserland heeft een stabiele economie, hoge koopkracht en een sterke industriële basis. Tegelijkertijd is het géén EU-lidstaat. Dat betekent dat je bij handel met Zwitserse klanten te maken krijgt met douaneformaliteiten, andere btw-regels en mogelijk invoerheffingen.

Zwitserland gebruikt bovendien de Zwitserse Frank (CHF) in plaats van de euro. Dat heeft invloed op hoe je factureert en hoe je betalingen ontvangt. In dit artikel krijg je een compleet stappenplan: van douaneaangifte export en EORI-nummer aanvragen tot invoerrechten Zwitserland, btw bij export naar Zwitserland en hoe je slim omgaat met CHF via Wise Business CHF.

Is Zwitserland onderdeel van de EU-douane-unie?

Voor een succesvolle handelsstrategie moet je eerst helder hebben hoe Zwitserland juridisch is gepositioneerd ten opzichte van de Europese Unie en welke gevolgen dat heeft voor douane, btw en goederenverkeer. Hoewel Zwitserland geografisch in Europa ligt en via bilaterale verdragen samenwerkt met de EU, is het geen onderdeel van de interne markt en geen lid van de EU-douane-unie.

De status van Zwitserland als "derde land"

Zwitserland is geen lid van de Europese Unie en maakt geen deel uit van de EU-douane-unie. Het land is wel aangesloten bij het Schengengebied, maar dat betreft uitsluitend personenverkeer. Voor goederen geldt dat Zwitserland wordt aangemerkt als een zogenoemd “derde land”.

Dat betekent dat elke zending vanuit Nederland officieel wordt beschouwd als uitvoer buiten de EU. Je bent dus verplicht een douaneaangifte export in te dienen voordat goederen de Europese Unie verlaten.¹

Waarom export naar Zwitserland verschilt van Duitsland of België

Bij handel met Duitsland of België is sprake van intracommunautaire levering. Goederen bewegen vrij binnen de EU zonder invoerrechten of uitvoeraangiften.

Bij exporteren naar Zwitserland ligt dat anders. Je moet rekening houden met:

• Uitvoeraangifte bij de Nederlandse Douane
• Mogelijke invoerrechten bij binnenkomst in Zwitserland
• Zwitserse btw-regels
• Douanecontroles aan de grens

Dat maakt de administratie complexer dan bij handel binnen de EU, maar met goede voorbereiding goed beheersbaar.

Douane en documentatie: Wat heb je nodig?

Correcte documentatie is essentieel bij export naar Zwitserland. Zonder de juiste papieren kan een zending vertraging oplopen bij de grens. Daarnaast kunnen fouten in de administratie leiden tot extra kosten of naheffingen.

De uitvoeraangifte (EX-A document)

Wanneer je goederen uitvoert naar Zwitserland, moet je een uitvoeraangifte indienen via het Nederlandse douanesysteem. Na goedkeuring ontvang je een uitvoerbevestiging (vaak EX-A genoemd). Dit document bewijst dat de goederen de EU hebben verlaten.

De douaneaangifte export kun je zelf indienen als je over de juiste software beschikt, of uitbesteden aan een douane-expediteur. Voor veel mkb’ers is uitbesteden efficiënter, terwijl grotere exporteurs het proces automatiseren.

Zonder correcte uitvoerbevestiging kun je het 0%-btw-tarief niet toepassen.²

Het EORI-nummer: Je paspoort voor internationale handel

Voor elke export buiten de EU heb je een EORI-nummer nodig. Dit nummer identificeert je onderneming bij de douane.

Heb je nog geen EORI, dan moet je een EORI nummer aanvragen bij de Nederlandse Douane. Voor Nederlandse bedrijven is dit doorgaans gekoppeld aan je btw-nummer.

Zonder EORI kun je geen uitvoeraangifte indienen.³

De commerciële factuur en HS-codes

Bij factureren aan Zwitserland moet je zorgen voor een correcte commerciële factuur met:

• NAW-gegevens koper en verkoper
• Omschrijving van de goederen
• Waarde en valuta
• Land van oorsprong
• HS-code (tariefcode)

De HS-code bepaalt hoe jouw product wordt ingedeeld bij de Zwitserse douane. Op basis daarvan worden invoerrechten in Zwitserland en btw vastgesteld.

Een verkeerde classificatie kan leiden tot vertraging of naheffingen.

Invoerrechten en Btw in Zwitserland

Bij export naar Zwitserland krijg je niet alleen te maken met Nederlandse uitvoerregels. Ook de Zwitserse invoerwetgeving speelt een belangrijke rol. Het is daarom essentieel om vooraf inzicht te hebben in de geldende invoerrechten en btw-verplichtingen aan Zwitserse zijde.

De afschaffing van invoerrechten op industriële goederen

Sinds 1 januari 2024 heeft Zwitserland invoerrechten op de meeste industriële goederen Zwitserland afgeschaft. Dit geldt voor een groot deel van technische producten, machines en onderdelen.

Voor Nederlandse exporteurs verlaagt dit de kosten aanzienlijk, omdat veel producten nu zonder invoerheffing de grens passeren.

Uitzonderingen: Landbouwproducten en voedingsmiddelen

Voor landbouwproducten, voedingsmiddelen en bepaalde beschermde sectoren blijven invoerrechten Zwitserland bestaan. Hier kunnen tarieven afhankelijk zijn van productcategorie en oorsprong.

In sommige gevallen kan een EUR.1-certificaat nodig zijn om gebruik te maken van preferentiële tarieven binnen handelsafspraken.

Btw-regels bij export: Het 0%-tarief in Nederland

Bij btw bij export naar Zwitserland geldt in Nederland het 0%-tarief, omdat het gaat om uitvoer buiten de EU. Je brengt geen Nederlandse btw in rekening, mits je kunt aantonen dat de goederen de EU daadwerkelijk hebben verlaten.

Correct factureren aan Zwitserland betekent dus factureren zonder Nederlandse btw, met duidelijke vermelding van exportlevering en correcte documentatie in je administratie.

Financiën: Slim omgaan met de Zwitserse Frank (CHF)

Bij exporteren naar Zwitserland speelt valuta een belangrijke rol. Zwitserland gebruikt de Zwitserse Frank (CHF). Dat betekent dat je rekening moet houden met wisselkoersverschillen.

Factureren in CHF vs. EUR

Bij factureren aan Zwitserland kun je kiezen tussen euro’s of CHF. Zwitserse klanten geven meestal de voorkeur aan facturen in hun eigen valuta. Dit vergroot je commerciële kansen.

Factureer je in CHF, dan draag jij het wisselkoersrisico. Factureer je in euro’s, dan legt je klant dat risico bij zijn bank, wat je concurrentiepositie kan verzwakken.

Voor ondernemers die regelmatig geld ontvangen uit Zwitserland, is het belangrijk om niet alleen naar de koers te kijken, maar ook naar de kosten die banken rekenen bij conversie.

Ontvang CHF als een local met Wise Business

Met Wise Business CHF kun je beschikken over lokale Zwitserse bankgegevens (na volledige activatie van je account). Hierdoor ontvang je betalingen alsof je een lokale Zwitserse rekening hebt.

Voordelen:

• Ontvangen in CHF zonder automatische conversie
• Geen correspondentbankkosten
• Zelf bepalen wanneer je omzet naar euro’s
• Transparante wisselkoers (middenkoers)

Wise toont vooraf welke vergoeding wordt berekend per transactie, waardoor je niet wordt geconfronteerd met verborgen wisselkoersopslagen.

Betalen van Zwitserse btw-verplichtingen

Wanneer je boven de Zwitserse btw-drempel van 100.000 CHF uitkomt met leveringen naar Zwitserland, kun je btw-plichtig worden in Zwitserland.

In dat geval moet je Zwitserse btw afdragen in CHF. Met een CHF-saldo kun je deze verplichtingen rechtstreeks betalen zonder dubbele valutaconversie.

Logistiek en verzending naar de Alpen

Logistiek speelt een cruciale rol bij succesvol exporteren naar Zwitserland. Door de geografische ligging en de bergachtige infrastructuur vraagt levering naar Zwitserse klanten om een doordachte transportstrategie. De juiste keuze in vervoerswijze kan het verschil maken tussen een efficiënte levering en onnodige vertraging of extra kosten.

Transport via de weg, spoor of lucht

De meeste goederen naar Zwitserland worden vervoerd via de weg. Dit is flexibel en relatief snel. Voor grotere volumes kan spoorvervoer interessant zijn. Luchtvracht is het snelst, maar aanzienlijk duurder.

De keuze hangt af van:

• Levertijd
• Productwaarde
• Marge
• Contractuele afspraken

Nieuw in 2026: Digitalisering van de douaneprocedures

Douaneprocedures worden de komende jaren steeds verder gedigitaliseerd. Binnen de Europese Unie verschuift men naar volledig elektronische aangiftesystemen, digitale uitvoerbevestigingen en geautomatiseerde gegevensuitwisseling tussen autoriteiten. Een belangrijk onderdeel hiervan is CERTEX. CERTEX koppelt douanesystemen aan Europese vergunningen- en certificaatsystemen, zodat documenten digitaal worden gecontroleerd zonder papieren bewijsstukken.

Dit betekent dat fysieke stempels en handmatige controles steeds meer verdwijnen en worden vervangen door geïntegreerde IT-systemen. Voor exporteurs is het daarom essentieel om hun administratie digitaal op orde te hebben en uitvoerbewijzen correct te archiveren. Alleen zo kun je aantonen dat goederen de EU daadwerkelijk hebben verlaten en het 0%-btw-tarief terecht is toegepast.

Lees meer over de zakelijke
rekening van Wise 💳

Veelgestelde vragen over export naar Zwitserland

Moet ik een fiscaal vertegenwoordiger hebben in Zwitserland?

Alleen wanneer je btw-plichtig wordt in Zwitserland kan registratie of lokale vertegenwoordiging nodig zijn. Voor incidentele export is dit meestal niet verplicht.

Wat gebeurt er als mijn klant de goederen retourneert?

Bij retourzendingen moet je rekening houden met herinvoer-formaliteiten in de EU. Correcte documentatie voorkomt dubbele heffingen.

Is een Certificaat van Oorsprong nog steeds nodig?

Voor de meeste industriële goederen is een commerciële factuur voldoende. Voor specifieke productgroepen of bij toepassing van preferentiële tarieven kan een oorsprongsdocument vereist zijn.

Open nu je zakelijke rekening bij Wise 💳

Gebruikte bronnen:

1. https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/switzerland_en
2. https://www.douane.nl/onderwerpen/invoer-en-uitvoer/nodig-bij-aangifte/eori-nummer/
3. https://ondernemersplein.overheid.nl/internationaal-ondernemen/exporteren/goederen-exporteren-buiten-de-eu/#art:gebruik-het-0-btw-tarief